DDx artikel – Hoe goed begrijpen baasjes hun kat?

DDx artikel – Hoe goed begrijpen baasjes hun kat?

Veel mensen gaan met hun hond naar een puppycursus. In een goede puppycursus krijgt een eigenaar onder andere de basis uitgelegd over het communiceren met de hond. De eigenaar krijgt uitgelegd hoe gedrag moet worden begrepen en hoe hij de hond het beste kan trainen. Bij katten ontbreekt zo’n cursus, hoe goed begrijpt een baasje zijn kat eigenlijk?

Kattengedrag: interessant en belangrijk
Wist je dat het een reden heeft dat een kat altijd naar die persoon gaat die het minste heeft met katten? De meeste mensen die van katten houden, zullen richting een kat kijken. Voor een kat komt oogcontact dreigend over, degene die de kat ‘negeert’ maakt het minste oogcontact en is daarom toegankelijker voor de kat  (The University of Edinburgh). Dit laat zien hoe handig het kan zijn voor een baasje om beter zijn kat te begrijpen. Het kan ook belangrijk zijn; katten laten pijn niet altijd even goed zien. Door alert te zijn op gedrag dat op pijn kan wijzen, kan een probleem eerder worden ontdekt en kan de kat ook eerder naar de dierenarts worden gebracht. 

Verwarring tussen honden- en kattengedrag
Honden zijn in het algemeen duidelijker in het gedrag. De gemiddelde hond is meer gefocust op zijn eigenaar dan de gemiddelde kat, waarbij de hond continu communiceert met de baas. Een kat kan soms lastiger af te lezen zijn: ze waarschuwen soms minder duidelijk en laten pijn minder snel zien. Hondengedrag kan niet één op één worden vertaald naar kattengedrag.

Honden en katten leven op hele verschillende manieren. Een kat leeft in een hele andere sociale situatie dan een hond. Bovendien zijn honden op een hele andere manier door de mens gebruikt; honden worden al langer, intensiever en meer gericht gebruikt dan katten. Honden zijn bijvoorbeeld gefokt op karaktereigenschappen (Simpson, 1997). Honden verhouden zich dus op een andere manier tot mensen. Katten zijn minder gericht op mensen; ze zijn in gedrag minder afhankelijk van de mens dan honden dat zijn (Mills, 2015). Verschillende leefsituaties en verschillende geschiedenissen zorgen dus ook voor ander gedrag. 

Katten begrijpen: ook lastig voor diergeneeskundigen
In een onderzoek door Holden et al. (2014), werd aan een groep personen die grotendeels betrokken is in de diergeneeskunde (onder andere bestaande uit dierenartsen, paraveterinairen en diergeneeskundig studenten) afbeeldingen laten zien van katten met pijn en katten zonder pijn. Uit het onderzoek bleek dat maar 13% van de deelnemers meer dan 80% van de katten met pijn kon onderscheiden van de katten zonder pijn. Holdon et al. analyseerden ook de gezichtsuitdrukkingen van de katten. Wat bleek? Door te kijken naar de stand van de oren en de gebieden rondom de mond en snuit, kon een pijnlijke kat in 98% van de gevallen onderscheiden worden van een kat zonder pijn. 

Ook voor diergeneeskundigen is er dus nog veel te leren; Holden et al. heeft een tekening gemaakt met verschillende parameters die pijn kunnen aangeven. Omdat katten pijn op een subtielere manier laten zien dan honden, kan het nuttig zijn om hier meer aandacht aan te besteden bij de opleiding van (para)veterinairen.

Kattengedrag 101

  • Miauwen: wilde katten maken veel minder geluiden dan gedomesticeerde katten. Geluiden zoals miauwen worden gebruikt om te communiceren met mensen. Hoeveel een kat miauwt, verschilt sterk per individuele kat. Ook zijn er rasverschillen, zo vocaliseren Bermese en Siamese katten meer dan de Europese korthaar.
  • Snorren: als een kat snort, denkt bijna iedereen aan een tevreden kat, maar een kat kan ook snorren als hij pijn heeft of gestrest is. Sommige katten spinnen als ze iets willen van de mens, zoals voedsel.
  • Angstige houding: een lage, ineengedoken kat, met alle poten op de grond.
  • Een ‘boze’ kat: een hoge houding, oren naar achteren.
  • Liggend op de zijkant: meestal voelt een kat zich veilig en ontspannen.
  • Op de rug: zo laat een kat vertrouwen zien. Het kan ook een manier zijn om spel uit te dagen.
  • Oogcontact: door direct oogcontact te maken, komt een kat bedreigend over bij zijn soortgenoten.
  • Grote pupillen: angstig, opgewonden.
  • Ogen half dicht: dit laat zien dat de kat ontspannen is.
  • Snorharen en oren naar voren: een alerte, gefocuste kat.
  • Teruggetrokken snorharen, oren plat naar de zijkant: een angstige kat.
  • Snorharen naar buiten gericht, oren naar achter gericht: een boze kat.
  • Staart omhoog: begroetingen.
  • Gebogen, naar beneden gerichte staart: bij conflicten.
  • Staart kwispelen (begint vaak subtiel): de kat is oncomfortabel of gefrustreerd.

De video ‘Feline body language’ uit de MOOC ‘The Truth About Cats and Dogs’ van de Universiteit van Edinburgh geeft een goede basis over kattengedrag met beeld (https://www.coursera.org/lecture/cats-and-dogs/feline-body-language-whPbf).

  • Holden E, Calvo G, Collins M, Bell A, Reid J, Scott EM, Nolan AM. Evaluation of facial expression in acute pain in cats. J Small Anim Pract. 2014 Dec;55(12):615-21. doi: 10.1111/jsap.12283. Epub 2014 Oct 30. PMID: 25354833.
  • Potter A, Mills DS (2015) Domestic Cats (Felis silvestris catus) Do Not Show Signs of Secure Attachment to Their Owners. PLoS ONE 10(9): e0135109. doi:10.1371/journal.pone.0135109
  • Simpson BS. Canine communication. Vet Clin North Am Small Anim Pract. 1997 May;27(3):445-64. doi: 10.1016/s0195-5616(97)50048-9. PMID: 9170629.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *